Bushmeat
Op dit moment vormt bushmeat (vlees van in het wild gevangen dieren bedoeld voor consumptie), een van 's werelds grootste problemen bij het behoud van biodiversiteit.
De toenemende handel in bushmeat heeft samen met vernietiging van leefgebieden een ernstig effect op populaties wilde dieren in Afrika, Azië, Oceanië en Zuid-Amerika. Veel soorten worden met uitsterven bedreigd. Geschat wordt dat chimpansees, gorilla's en bonobo's in Afrika over 10 tot 20 jaar uitgestorven zullen zijn als er geen maatregelen worden getroffen (100 jaar geleden waren er nog meer dan 1 miljoen chimpansees op de wereld). In Indonesië wordt er onder andere op Orang-oetans gejaagd in verband met de magische krachten die je schijnt te krijgen als je het vlees eet, zoals potentieverhoging. Hierdoor is de populatie dusdanig afgenomen, dat gevreesd wordt dat er tegen het jaar 2020 geen enkele Orang-oetan meer op Borneo voorkomt.
Doordat soorten apen onderling relaties hebben opgebouwd, kan het verloren gaan van een soort apen het hele ecosysteem beïnvloeden, bijvoorbeeld doordat er door het uitsterven van een soort apen verschillende soorten zaden van sommige bomen niet meer worden verspreidt . Dit zorgt er voor dat er nog meer soorten dieren verloren zullen gaan. De kwetsbaarheid en kracht van een soort ten opzichte van bedreigingen is afhankelijk van soortspecifieke eigenschappen zoals grootte, groeisnelheid, voortplanting, geografische verspreiding etcetera.
Gebruik van en handel in bushmeat is een groot probleem. Hier spelen culturele, economische en politieke factoren een grote rol bij. De bevolkingsgroei, verstedelijking en de overgang naar een monetaire economie hebben consumptie- patronen veranderd. De vraag vanuit de steden naar vlees heeft de handel in bushmeat verder doen toenemen. Bushmeat wordt op menukaarten van restaurants opgevoerd als delicatesse (zelfs in een aantal steden in Europa en de VS)! De commerciële handel in bushmeat heeft inmiddels een omvang aangenomen van ongeveer tien keer meer vlees dan de lokale bevolking aan wildconsumptie nodig heeft.
 De explosieve groei van de handel in bushmeat is verder onder meer te wijten aan de grote vraag naar deze producten. Door bijvoorbeeld de daling van de koffie- en cacaoprijs en de stijging van de houtprijs heeft de houtkapindustrie in veel Zuidelijke landen een stimulans gekregen. De grote houtkapmaatschappijen zorgen ervoor dat jagers een gemakkelijke toegang tot het (onbeheerde) bos kunnen krijgen. Tegelijkertijd worden de trucks gebruikt voor het vervoer van vlees uit het bos naar de markt. Ook het menu van de bosarbeiders bestaat voor een groot gedeelte uit bushmeat.
Helaas ontbreekt het in veel Zuidelijke landen vaak aan politieke wil om maatregelen tegen dergelijke praktijken te nemen. Daarnaast zijn veel mensen economisch afhankelijk van deze verschikkelijke handel.
|
Bushmeat en gezondheid
Veel wetenschappers geloven dat er een relatie bestaat tussen het jagen en eten van bushmeat en de uitbraak van ziektes zoals AIDS en Ebola. Via bloedcontact of door consumptie van geïnfecteerde dieren zoals chimpansees of gorilla's zouden deze virussen worden overgedragen op de mens. HIV dat AIDS veroorzaakt is bijvoorbeeld sterk verwant aan een vergelijkbaar virus dat gevonden is bij West-Afrikaanse apen. In Gabon is er in december vorig jaar een grote uitbraak geweest van het gevreesde Ebola virus, waarop de overheid een verbod heeft ingesteld op de jacht en consumptie van bushmeat.
Het openleggen van bossen en de verhoogde consumptie van bushmeat heeft ertoe geleid dat de kans op virusuitbraken steeds groter wordt. Men zou kunnen stellen dat daardoor naast de bedreiging voor de biodiversiteit en het directe gezondheidsrisico voor de jager, ook de gehele mensheid gevaar loopt. Het is daarom wenselijk dat beleidsmakers het voorzorgsprincipe hanteren ten aanzien van de jacht op en consumptie van bushmeat, totdat er, naast de gevolgen voor de biodiversiteit, meer duidelijk is over eventuele gevolgen voor de gezondheid. |
Uit bovenstaande mag duidelijk zijn dat er een grote noodzaak bestaat om de commerciële handel in bushmeat stop te zetten en verdere handel in apenvlees te voorkomen. Het wetenschappelijk orgaan van het Biodiversiteitsverdrag heeft voorgesteld om een bushmeat-taakgroep in te stellen om een plan van aanpak te ontwikkelen voor het tegengaan van de jacht op bedreigde dieren voor de consumptie, waarbij rekening gehouden wordt met het vinden van alternatieve eiwitbronnen en inkomstenbronnen voor de lokale bevolking. In deze taakgroep zullen in samenwerking met CITES organisaties en belangengroepen moeten samenwerken. Het strategisch plan van deze taakgroep zal, in het belang van de lokale bevolking (voedsel en inkomen) en het behoud van biodiversiteit, maatregelen moeten voorstellen die de bushmeat-crisis enigszins kunnen tegen gaan.
Overheden zullen hun wet- en regelgeving moeten versterken dat er goede controle uitgeoefend kan worden op de handel in bushmeat. Ook zal aanleg van infrastructuur zodanig gepland moeten worden, dat lokale en nationale economieën maximaal kunnen profiteren, terwijl negatieve effecten op biodiversiteit geminimaliseerd worden. Houtkapmaatschappijen en andere exploitatie-industrieën moeten bij hun activiteiten controle uitoefenen op de jacht (en zorgdragen dat het opengelegde bos niet overbejaagd kan worden na hun vertrek). Verder zouden donoren meer fondsen beschikbaar moeten stellen ter ondersteuning van programma's die nodig zijn voor het beheersen en controleren van deze jacht en handel.
Voor de lokale bevolking zal er naar alternatieve eiwitbronnen gezocht moeten worden, bijvoorbeeld door het fokken van wild, zodat de druk op bestaande wilde populaties verminderd kan worden. Ontwikkelen van mogelijkheden op het gebied van ecotoerisme kan de lokale bevolking een alternatieve bron van inkomsten verschaffen.
Verder kunnen importeurs en consumenten op hun verantwoordelijkheid voor een duurzaam ecosysteembeheer gewezen worden door duidelijk te maken of producten duurzaam geproduceerd zijn. Ten behoeve van het behoud van de soorten in hun eigen leefomgeving is het belangrijk dat er een netwerk van beschermde gebieden met verbindingen wordt aangelegd en onderhouden. | 
